Mądrość starożytnych i my

Wczorajszy Dzień Wegetarian zasługuje na etyczną refleksję. Gdy uczyliśmy się w szkole podstawowej, w moim przypadku było to już bardzo dawno temu, poznawaliśmy matematyczne twierdzenie Pitagorasa o związku kwadratów przyprostokątnych z kwadratem przeciwprostokątnej trójkątów prostokątnych. Prosta, piękna i oczywista reguła, na której opiera się ogromna część naszej cywilizacji technicznej. Dobrze że nas tego nauczono, a jednak program szkolny ograniczył się tylko do cząstki osiągnięć wielkiego filozofa, zaniedbując wiedzę o jego głębokiej mądrości i humanitaryzmie. Pitagoras był bowiem być może najwybitniejszym starożytnym europejskim propagatorem wegetarianizmu. "Tak długo jak człowiek będzie zabijał zwierzęta, ludzie będą zabijali się nawzajem. W istocie, ten kto zabija i zadaje ból, nie zazna radości i miłości." - to myśl Pitagorasa. Późniejszy historyk Plutarch napisał o nim: "Czy naprawdę pytasz, jaki powód skłaniał Pitagorasa do niejedzenia mięsa? Zastanawiam się raczej, przez jaki przypadek oraz w jakim stanie świadomości musiał być pierwszy człowiek, który swoimi ustami posmakował rozlanej krwi i wbił swoje zęby w mięso nieżywego stworzenia, zastawił stoły martwymi, cuchnącymi ciałami i miał czelność nazwać jedzeniem i pożywieniem części, które jeszcze chwilę wcześniej krzyczały i płakały, poruszały się i żyły. Jak oczy mogły znieść widok rzezi, gdy podrzynane były gardła i zdzierana skóra, a kończyny odrywano od kończyn? Jak jego nos wytrzymać mógł ten zapach? Jak to się stało, że nieczystości nie odebrały mu smaku, gdy ten miał kontakt z ranami, wysysając ich soki oraz serum ze śmiertelnych ran? (...) I z pewnością nie są to lwy czy wilki, których nie zjadamy w odruchu samoobrony – wręcz przeciwnie – ignorujemy to i zarzynamy niewinne, oswojone istoty, które nie posiadają żądeł ani kłów, którymi mogłyby nas zranić. (...) Z powodu kawałka mięsa pozbawiamy ich słońca, światła, udziału w życiu i w czasie, w którym urodziły się na świecie aby się radować." Upłynęły tysiące lat ale prawa życia pozostają niezmienne. Wyciągnijmy z tego wnioski dla siebie.